Dymitr z Goraja (1330-1400)¹

     Kazimierz Wielki podjął wielkie dzieło umocnienia i rozbudowy Królestwa Polskiego jakie przejął po swym ojcu Władysławie Łokietku. Wielkim wyzwaniem dla Kazimierza było pozyskanie odpowiednich ludzi, którzy mieli realizować wielki, historyczny plan budowy silnego państwa polskiego. Tych odpowiednich ludzi poszukiwał polski król również wśród elit nowych ziem, które sukcesywnie wchodziły w skład państwa polskiego, w tym z Rusi Czerwonej(obszar obejmujący tereny dzisiejszego pogranicza polsko-ukraińskiego włączony w skład Królestwa Polskiego w połowie XIV wieku). Z Rusi Czerwonej pochodził bojarski ród Korczaków. Korczakowie przybyli do Polski w 1353 roku. Głowa rodziny Piotr Korczak, ojciec dwóch synów Dymitra i Iwana został wojewodą żydaczowskim a więc jak byśmy to dzisiaj powiedzieli wysokim dygnitarzem u boku Kazimierza Wielkiego. Król spełnił prośbę nowego wojewody i jego syna Dymitra włączył w skład swojego dworu. Tak rozpoczęła błyskotliwa kariera Dymitra. Ten prawosławny Rusin z pochodzenia, wykorzystał szansę jaka otworzył przed nim ojciec. Ogromną pracowitością i talentem w zjednywaniu sobie ludzi osiągnął szybko znaczące miejsce wśród bliskich współpracowników króla. Stały kontakt z katolickim otoczeniem, w tym z dostojnikami kościoła katolickiego powodują, że zarówno Dymitr jak i jego brat Iwan przechodzą na katolicyzm. Znane są bliskie kontakty Dymitra z arcybiskupem gnieźnieńskim Jarosławem Bogorią ze Skotnik(7 km od Sandomierza).

     W 1364 roku zostaje jednym z dwóch podskarbich Królestwa Polskiego. Podskarbi to był podówczas urząd będący odpowiednikiem ministra finansów w naszych czasach. Król powierzał to stanowisko ludziom, których obdarzał pełnym zaufaniem. Następcą Kazimierza Wielkiego na polskim tronie został Ludwik Andegaweński, który pozostawił na urzędzie podskarbiego Dymitra już jako jedynego człowieka odpowiedzialnego za sprawy skarbu Królestwa.

     Dymitr jako człowiek o szerokich horyzontach nie ograniczał swojej aktywności do czynności związanych z obowiązkami podskarbiego koronnego. Brał aktywny udział we wszystkich ważnych wydarzeniach w życiu Polski. Mając znaczny wpływ na córkę Ludwika, Jadwigę, która po śmierci ojca została polską królową odwiódł ją od małżeństwa z Wilhelmem austryjackim i stworzył przesłanki do późniejszego jej małżeństwa z Wielkim Księciem Litewskim Jagiełłą co jak wiemy legło u podstaw powstania wielkiego państwa Jagiellonów- Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Nowy król, Władysław Jagiełło, chętnie korzystał z dyplomatycznych talentów Dymitra, zwłaszcza w kontaktach z Zakonem Krzyżackim(kierował w lutym 1386 roku wielką polską misją dyplomatyczną do Wielkiego Mistrza).W 1390 roku Dymitr został marszałkiem królestwa polskiego. W tymże roku Dymitr wstępuje w związek małżeński z Beatą , córką wojewody krakowskiego z historycznego rodu Awdańców. Z małżeństwa pochodzą trzy córki, które w przyszłości zostaną żonami znanych osobistości Rzeczypospolitej.

     Mądra i skuteczna a przede wszystkim lojalna służba polskim władcom zaowocowała w dziejach rodu Korczaków licznymi królewskimi nadaniami. U szczytu kariery Dymitr jest właścicielem 30 wsi i kilku miast, w tym Goraja i Kraśnika. Żona Beata wniosła w posagu też nie mały majątek z rodową siedzibą w Bożymdarze (obecnie Boży Dar nad Wisłą nie opodal Dwikóz). Ostatnie lata swojego bogatego w różnorodne wydarzenia życia spędził Dymitr, właśnie, w Bożymdarze gdzie zmarł w dniu 24 lutego 1400 roku.

     Został przez żonę pochowany w klasztorze franciszkańskim w Zawichoście.

Marcin Nurowski - Warszawa

¹Tekst powstał na podstawie książki prof. Kazimierza Myślińskiego "Dzieje kariery politycznej w średniowiecznej Polsce" Wydawnictwo Lubelskie 1981. Prof. Myśliński ustalił, że Dymitr z Goraja urodził się w 1330 roku(przed nim przyjmowano jako datę urodzenia rok 1340).

Dymitr z Goraja wstrzymujący Jadwigę od wyłamania drzwi na zamku królewskim w Krakowie, obraz Jana Matejki 1881